Il Muglin da Ftan
Foto's van oktober 2025, tijdens de renovatie
Eeuwenlang werd op de hellingterrassen van het steile Unterengadin graan verbouwd. Aan de bergbeken stonden vele watermolens om het graan te malen tot meel. Rond het dorp Ftan (1650 m.) stonden bijvoorbeeld 8 watermolens. Ze zijn allemaal verdwenen op één na: il Muglin da Ftan op z’n Retoromaans…
Het is een watermolen met twee bovenslag waterraderen: het water wordt met een goot tot boven het rad geleid en valt daarna over het rad naar beneden, Dit is een gebruikelijke constructie bij beken die relatief weinig water leveren. Via schotten en kleppen kan het beekwater door de goten naar het ene of het andere, of beide raderen geleid worden.
De stichting Fundaziun Muglin da Ftan zet zich in voor het behoud van deze molen door deze in bedrijf te houden en open te stellen voor publiek. De stichting heeft een eigen website https://www.muglin-ftan.ch/ met veel informatie en foto’s van deze molen, de geschiedenis en de renovatie die na de zomer van 2026 afgerond moet zijn.
Het model
In oktober 2025 was er, ondanks de renovatie, toch een mogelijkheid de molen te bezoeken en te fotograferen. Daarmee waren de laatste vraagpunten voor de omzetting naar 1:87 beantwoord en kon ik aan de slag.
Het model is handgesneden van karton en voorzien van dunne houten beplating met plankenstructuur van Pirovino. Het model bevat twee FALLER motoren voor de beide raderen, die afzonderlijk of tegelijkertijd kunnen draaien. Zoals gebruikelijk op mijn modelbaan wordt het model voorzien van verlichting.
In februari 2026 is het model gereed gekomen, inclusief de aangepaste omgeving. Er zijn wat afwijkingen t.o.v. de werkelijkheid: de aanvoergoten zijn korter (plaatsgebrek), het omringende landschap wijkt af en de behuizing van de waterraderen zijn niet afgetimmerd. In werkelijkheid zijn de waterraderen niet zichtbaar, tenzij de molenaar wat luiken opent.
Het model is in een paar afneembare modules onderverdeeld:
- de basis met de waterraderen, motoren, aansluitingen en een deel van de aanvoergoten
- een afdekplaat met stroomcontacten voor het gedeelte dat op de basis past
- het huis met woon- en molengedeelte
- het afgetimmerde afdak
- de vlonder voor de bovenste voordeur
- het dak
De stuw en een deel van de aanvoergoten zijn vast ingebouwd in het landschap.
Op onderstaande foto's is te zien hoe de molen wordt opgebouwd uit de afneembare modules:
Hieronder foto's van het eindresultaat.
Hier een korte video van de draaiende waterraderen:
En hieronder foto's van de bouw van de molen.